Evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı ve eşlerin boşanma konusunda uzlaştığı durumlarda anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanmaya göre çok daha hızlı ve yıpratmayan bir yoldur. Ancak sürecin hızlı olması, hazırlığın özensiz yapılabileceği anlamına gelmez. Eksik veya belirsiz hazırlanan bir protokol, boşanmadan sonra yeni davaların kapısını aralayabilir.
1- Türk Medeni Kanunu m.166/3 uyarınca şartlar
Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için:
- Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
- Eşlerin mahkemeye birlikte başvurması veya eşlerden birinin açtığı davanın diğerince kabul edilmesi,
- Hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi,
- Boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemenin hâkim tarafından uygun bulunması gerekir.
Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi hâlinde boşanmaya karar verilir.
2- Protokolde mutlaka yer alması gereken başlıklar
- Velayet: Ortak çocukların velayetinin hangi eşe bırakılacağı açıkça belirtilmelidir.
- Kişisel ilişki: Velayet kendisine bırakılmayan eşin çocukla görüşme günleri, saatleri, bayram ve yarıyıl / yaz tatillerindeki düzenleme ayrıntılı yazılmalıdır.
- İştirak nafakası: Çocuklar için ödenecek nafakanın miktarı, ödeme günü ve yıllık artış esası belirlenmelidir.
- Yoksulluk nafakası: Eşlerden birine nafaka ödenip ödenmeyeceği; ödenmeyecekse karşılıklı feragat açıkça yazılmalıdır.
- Maddi ve manevi tazminat: Talep edilip edilmediği veya feragat edildiği belirtilmelidir.
- Mal rejiminin tasfiyesi: Taşınmazlar, araçlar, banka hesapları, borçlar ve ev eşyalarının kime kalacağı somut olarak düzenlenmelidir.
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti: Kimin üstleneceği kararlaştırılmalıdır.
3- Sık yapılan hatalar
- “Mal paylaşımı konusunda talebimiz yoktur” gibi genel ifadelerle yetinilmesi ve taşınmazların tapu bilgilerinin yazılmaması,
- Görüşme takviminin “uygun zamanlarda” gibi belirsiz ifadelerle bırakılması,
- Nafaka artışının belirlenmemesi,
- Ortak kredi ve borçların kim tarafından ödeneceğinin düzenlenmemesi.
4- Süreç nasıl işler?
Protokol ile birlikte aile mahkemesine başvurulduktan sonra mahkeme bir duruşma günü belirler. Eşler duruşmada bizzat hazır bulunmalı ve iradelerini hâkim huzurunda beyan etmelidir. Şartlar oluşmuşsa boşanma kararı çoğunlukla ilk duruşmada verilir. Tarafların kanun yoluna başvurma haklarından feragat etmeleri hâlinde karar kısa sürede kesinleşebilir.
Editoryal Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Protokolün somut duruma göre hazırlanması, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önemlidir.
Bu konuyla ilgili hizmet bilgisi için Aile Hukuku sayfasına göz atabilirsiniz.
