Mirasçılar, ölenin (murisin) yalnızca mal ve haklarını değil, kural olarak borçlarını da devralır. Borçları malvarlığını aşan bir mirasın kabulü, mirasçının kendi kişisel malvarlığını tehlikeye atabilir. Türk Medeni Kanunu bu riske karşı mirasçılara “mirasın reddi” imkânı tanır.
1- Kimler mirası reddedebilir?
TMK m.605 uyarınca yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Ayrıca ölüm tarihinde murisin ödemeden acizliği açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Bu durum uygulamada “hükmen ret” olarak adlandırılır.
2- Ret süresi: Üç ay
Mirası ret süresi üç aydır (TMK m.606). Bu süre:
- Yasal mirasçılar için, mirasçı olduklarını daha sonra öğrendikleri ispat edilmedikçe murisin ölümünü öğrendikleri tarihten,
- Vasiyetname ile atanmış mirasçılar için ise ölenin tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten başlar.
Haklı sebeplerin varlığı hâlinde sulh hukuk hâkimi bu süreyi uzatabilir veya yeni bir süre verebilir.
3- Ret nasıl yapılır?
Ret, murisin son yerleşim yeri sulh hukuk mahkemesine sözlü veya yazılı bir beyanla yapılır. Beyan kayıtsız ve şartsız olmalıdır; “borçlar kadarını reddediyorum” gibi şarta bağlı bir ret geçerli değildir.
4- Reddi engelleyen davranışlar
Süresi içinde reddetmeyen mirasçı, mirası kayıtsız şartsız kazanmış olur. Bunun yanında ret süresi dolmadan önce:
- Mirasçı sıfatıyla terekeye ilişkin olağan yönetim dışında işlemler yapan,
- Tereke mallarını gizleyen veya kendisine mal eden mirasçı da mirası reddedemez.
Örneğin murise ait aracın satılması veya banka hesabındaki paranın çekilerek harcanması, ret hakkını kaybettirebilir. Bu nedenle ret kararı verilinceye kadar tereke mallarına dokunulmaması önerilir.
5- Reddin sonuçları
Mirası reddeden mirasçının payı, miras bırakan ondan önce ölmüş gibi onun alt soyuna geçer. Bu nedenle borçlu bir mirasta, ret beyanının çocuklar ve diğer mirasçılar açısından da planlanması gerekir. En yakın yasal mirasçıların tamamı mirası reddederse miras, sulh mahkemesince iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.
6- Hükmen ret davası
Murisin ölüm tarihinde borç batığı olduğu açıkça belliyse, üç aylık süre geçmiş olsa dahi hükmen ret iddiası ileri sürülebilir. Bu durumda murisin ölüm tarihindeki aktif ve pasif malvarlığının ayrıntılı olarak araştırılması gerekir.
Editoryal Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Süreler hak düşürücü nitelikte olduğundan, ölüm tarihinden itibaren vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.
Bu konuyla ilgili hizmet bilgisi için Miras Hukuku sayfasına göz atabilirsiniz.
